Thứ Sáu, 12 tháng 6, 2015
Đàn ông lấy vợ gọi là thủ, đàn bà lấy chồng gọi là giá. Có nhiều trường hợp đàn bà phải tái giá: Một là duyên không ưa, phận không đẹp phải ly hôn, hai là nửa đường đứt gánh, góa bụa khi còn xoan…
Ở đâychúng tôi không nói đến sự khác nhau giữa luật hôn nhân thời xưa và thời nay, và những quy luật bất công đối với phụ nữ trong hôn nhân thời phong kiến mà chỉ nói vê phong tục, trong đó một số phong tục còn duy trì đến nay:
- Cha mẹ chỉ gả bán một lần, phần sau không tham gia cưới hỏi.
- Đàn bà góa, tục gọi là “Nạ dòng” ít có trường hợp lấy được trai tân, phần lớn làm vợ lẽ, nói chung là chắp nối tơ duyên “Rổ rá cạp lại”, nên lễ cưới hỏi chỉ bó hẹp trong phạm vì thân nhân gia đình và vài bà con xóm giềng.
- Ly hôn có hai trường hợp:
Nếu chưa có con với nhau thì “Trai chê trai bỏ gái chê gái đền”. Nhiều khi nhà trai bắt đền tiền lễ seo, lễ tết, lề hỏi, lễ cưới nhiêu gấp đôi gấp ba phần số tần nhà trai đã bỏ ra cưới, bên nhà gái cũng phải chịu do đó nhà phải bố trí cho con gái trốn biệt tích. Dư luận xã hội cũng thiên vị, đánh giá con gái bị chồng rẫy là “Nứa trôi sông chẳng dập thì gẫy” Con gái đã “Lộn” chồng, cha mẹ chứa chấp trong nhà cũng bị dư luận xã hội lên án.
Nếu đã có con mà bỏ nhau thì nhà gái không phải đền tiền nữa nhưng không có quyền được bắt con đi theo mẹ cũng không được mang của cải gì về nhà mình, mọi thứ của cải đã làm ra đều là của chồng, trừ quần áo đồ trang sức cũ của cha mẹ sắm cho. “Ruộng hoa nữ” tức là của hồi môn nhai của cha mẹ cho con gái, tuy có giao khế ước cho nhà trai, nhưng không quy định quyền của người bên nhà chồng thu tô. Nếu vợ chồng trực tiếp sản xuất thì chỉ thu hoạch xong vụ đó mà thôi. Nếu đã ly hôn tức là đoạn tình, không còn tang chế chỉ còn mẹ và con để tang cho nhau, đều một năm. Trường hợp tái giá vì góa bụa: Người đàn bà ở lại thờ cha hồn mẹ chồng và ồng bà chồng đến khi mãn tang mới lấy chồng khác.
Nếu cha mẹ chồng mất trước, vợ chồng chưa ở riêng thì ở chơi cùng anh, chị dâu cả. Trong hoàn cảnh không còn nơi nương tựa mới xin về với cha mẹ đẻ hoặc anh chị em ruột.
Trước khi tái giá phải lo liệu cho chồng cũ được mồ yên mả đẹp, khấn cầu được phù hộ. Nếu cha mẹ chồng còn thượng tại cũng đưa trầu rượu đến lễ tạ để xin phép đi bước nữa. Còn con nhỏ dại thì có thể xin phép ông bà nội; nếu ông bà nội đã mất thì “Quyền huynh thế phụ”, xin phép bác cả được đưa con đi theo. Con đã lớn thì tùy hoàn cảnh, ở lại với ông bà nội hoặc vê với ông bà ngoại hay đi cùng với mẹ. Nhưng ở đâu đứa con cũng thuộc quyền bên nội.
Theo “Thọ mai gia lễ”: Người mẹ bị bố gọi là xuất mẫu, người mẹ góa lấy chồng khác gọi là giả mẫu. Đối với giá mẫu hoặc xuất mẫu, con chỉ để tang một năm. Nếu vẫn nuôi con thì những đứa con được tiếp tục nuôi vẫn để tang mẹ ba năm, bố dượng nuôi thì để tang bốdượng một năm, không nuôi thì không phải để tang.
Từ khóa tìm kiếm nhiều:
phong tục cưới hỏi việt
nam
